Legionella of de veteranenziekte

Legionella voorkomen

De veteranenziekte Legionella lijkt misschien een oude ziekte, maar toch is deze zeker niet uitgeroeid. Daarom is het belangrijk dat sportclubs de nodige maatregelen treffen in de watervoorzieningen om de bacterie geen kans te geven. De maatregelen zijn samengevat in het Legionella-besluit.

Wat is de veteranenziekte Legionella?

De veteranenziekte wordt door de bacterie Legionella pneumophila veroorzaakt. Die bacterie is aanwezig in gronden en oppervlaktewateren, zoals rivieren en meren, maar vertoont geen enkel gevaar als ze opgeslokt wordt. De bacterie wordt immers door het zoutzuur in onze maag vernietigd. Het is echter anders als ze geïnhaleerd wordt via waterdruppeltjes. In dat geval bleek de ontwikkeling van de ziekte onder de vorm van longontsteking dodelijk in 5 tot 15 % van de opgetekende gevallen.

De ziekte dankt haar naam aan haar eerste verschijning bij een groep van oud-strijders (American Legion of Pennsylvania) die voor een congres in een hotel waren herenigd en die door het klimaatregelingssysteem van het gebouw besmet werden.
 

Hoe voorkomen?

Om de epidemiologische ontwikkeling van de bacterie te voorkomen beveelt de Wereldgezondheidsorganisatie aan dat de warmwatervoorzieningen 60 °C bedragen en dat de temperatuur van het water in het circulatiesysteem gehandhaafd blijft op 50 °C. Bij gebrek hieraan is het gebruik van chloor in bepaalde proporties aangeraden.

In 2002 heeft de Vlaamse regering een besluit uitgevaardigd betreffende de preventie van de ziekte in voor het publiek toegankelijke plaatsen. De Waalse Gemeenschap heeft geen beslissingen van dergelijke omvang genomen, de enige bestaande regelgeving betreft de zwembaden.

 

Het Legionellabesluit

Voor wie?

Het besluit is van toepassing op alle voor het publiek toegankelijke plaatsen waar personen blootgesteld kunnen worden aan systemen die aerosol (waterverneveling in de lucht) kunnen vrijmaken, met uitzondering van die plaatsen waarvan de exploitant kan aantonen dat er dagelijks nooit meer dan tien personen komen. De voetbalclubs worden dus rechtstreeks betrokken.
 

In heel het land?

Aangezien het besluit een communautaire kwestie is, is het alleen van toepassing voor de Vlaamse clubs en de clubs in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad die uitsluitend tot de Vlaamse Gemeenschap behoren.
 

Voorzieningen aanpassen

De technische specificaties waaraan de installaties moeten beantwoorden, worden in het artikel 4, § 1 tot 3 toegelicht. De installateur moet na de installatie van een watervoorziening of na de aanpassing van een bestaande watervoorziening een conformiteitsattest afleveren.

Voor bestaande watervoorzieningen geldt een overgangstermijn tot 10 januari 2013.
 

Beheersplan

Het beheersplan betreft alle watervoorzieningen, met inbegrip van circulatiesystemen, koeltorens en klimaatregelingssystemen. Het plan moet een systeembeschrijving, een risicoanalyse en de beschrijving van preventiemaatregelen bevatten. De club is natuurlijk verplicht om de preventie- en controlemaatregelen uit het beheersplan uit te voeren.

Het beheersplan moet voor de inwerkingtreding van de voorziening opgesteld worden. Het moet daarenboven minstens om de vijf jaar herschat worden en bij elke aanpassing die het risico op de ontwikkeling van de bacterie kan beïnvloeden.
 

Register

Opdat de administratie zich kan verzekeren van de goede uitvoering van die maatregelen, moet er ook een register bijgehouden worden waarin alle relevante gegevens (temperatuurmetingen ...) hernomen worden. Die gegevens moeten drie jaar lang bewaard worden en kunnen door de ambtenaren belast met de controle geraadpleegd worden.   
 

Brochure

De verklarende brochure van de Vlaamse Gemeenschap levert je nog meer uitleg en modeldocumenten.